«Άγιος Νικόλαος» ένα ξύλινο τρεχαντήρι με πολιτισμική και πολιτιστική αξία στο λιμάνι Πλωμαρίου

«Άγιος Νικόλαος» ένα ξύλινο τρεχαντήρι με πολιτισμική και πολιτιστική αξία στο λιμάνι Πλωμαρίου

Από το Σεπτέμβρη του 2023, σε μια γωνιά του λιμανιού του Πλωμαρίου, βρίσκεται το όμορφο ξύλινο τρεχαντήρι «Άγιος Νικόλαος» με μεγάλη πολιτισμική αξία, καθώς σύμφωνα με πιστοποίηση του Υπουργείου Πολιτισμού «αποτελεί αξιόλογο υλικό τεκμήριο της ξυλοναυπηγικής τέχνης, της ναυτικής παράδοσης και της νεότερης πολιτιστικής εν γένει κληρονομιάς».

Το τρεχαντήρι αυτό «υιοθετήθηκε» από το Σύλλογο το «Πόλιον» στις αρχές του 2019 και είναι ένα από τα εννέα, που διασώθηκαν πανελλαδικά με τον ίδιο τρόπο, από άλλους φορείς.

Η τοποθέτησή του στο Λιμάνι του Πλωμαρίου, πέρα από τη μεγάλη πολιτισμική και πολιτιστική αξία, που το ίδιο το τρεχαντήρι κουβαλά, συμβολίζει την ανάγκη διάσωσης και ανάδειξης των παραδοσιακών σκαριών και της ξυλοναυπηγικής τέχνης, άμεσα συνδεδεμένης με τη ναυτοσύνη του Ελληνισμού, αλλά και την, τριών αιώνων ναυτοσύνη του Πλωμαρίου, που διαθέτει πλούσια Ναυπηγική και Ναυτική Παράδοση με τους φημισμένους σε όλο το Αιγαίο ταρσανάδες και θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς ναυτότοπους της Μεσογείου.

Η  ιστορία του:

Το παραδοσιακό τρεχαντήρι «Άγιος Νικόλαος», ξεκίνησε από το Μονοδένδρι της Πάτρας, όπου ναυπηγήθηκε το 1968. Έχει μήκος 6,95 μέτρα, και το 1972 βρέθηκε στη Λευκάδα, όπου για πολλά χρόνια αρμενίζοντας τις θάλασσές της, υπήρξε το εργαλείο ψαρέματος στα άξια χέρια του καραβοκύρη του, που με αυτό «ζούσε» την οικογένειά του. Περνούσαν τα χρόνια, τα παιδιά της οικογένειας μεγάλωσαν και σπούδασαν και η υγεία του καραβοκύρη δεν του επέτρεπε να ανοίγεται στα πέλαγα και να ψαρεύει. Το τρεχαντήρι δεν μπορούσε πια να μείνει άλλο μαζί τους.

Στις 14 Ιανουαρίου 2019, ο Σύλλογος «Το Πόλιον», με την στήριξη του  Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, για να σωθεί έστω κι ένα ξύλινο σκαρί, με την επιθυμία της οικογένειας του καραβοκύρη να μην δώσει το τρεχαντήρι για καταστροφή, «υιοθέτησε» το τρεχαντήρι «Άγιος Νικόλαος». Έτσι ξεκίνησε το μεγάλο στεργιανό ταξίδι του από τη Λευκάδα στο Πλωμάρι φέρνοντας μαζί του την αγάπη της πολύχρονης συμβίωσης, τη λύπη του αποχωρισμού με την οικογένεια του καραβοκύρη, όπου έκλαιγαν όλοι στην αναχώρηση του, αλλά και τη χαρά της καινούργιας του πατρίδας.

Στο ταξίδι του αυτό αμέριστη ήταν η ηθική και υλική συμπαράσταση του Λιμενικού Ταμείου Λέσβου, με τον, τότε, προεδρεύοντά του, τον κ. Κυριάκο Πετρέλλη.

Έφθασε στο Πλωμάρι, όπου το υποδέχτηκαν φίλοι και μέλη του Συλλόγου, αρκετά ταλαιπωρημένο από το μεγάλο του ταξίδι και σχεδόν κατευθείαν πήγε για συντήρηση στον ταρσανά του Δούκα Γιαμουγιάννη, όπου είχε την τύχη, την συντήρηση του να επιμεληθεί ο ίδιος ο αείμνηστος καραβομαραγκός, με την ευγενική προσφορά του εφοπλιστή κ. Θανάση Μαρτίνου.

Από τότε είχαν περάσει σχεδόν, πέντε χρόνια, φιλοξενούμενο στον ταρσανά του Δούκα Γιαμουγιάννη, με πολλές προσπάθειες και πολλές απογοητεύσεις, εκ μέρους του Συλλόγου μας, περιμένοντας να βρεθεί η σωστή θέση τοποθέτησης του. Εντωμεταξύ, η φθορά του καϊκιού και οι απογοητεύσεις πολλαπλασιαστικά μεγάλωναν.

Δραματικές ήταν εν τω μεταξύ και οι εξελίξεις στη διαδρομή της ιστορίας της ναυπηγικής παράδοσης του Πλωμαρίου. Σχεδόν ταυτόχρονα χάθηκαν ο Δούκας Γιαμουγιάννης και ο Ανδρέας Λιόλιος, οι δύο καραβομαραγκοί, με ότι αυτό συνεπάγεται για τη διάσωση και ανάδειξη της ξυλοναυπηγικής τέχνης του τόπου μας.

Ευτυχώς, στον αγώνα για τη διάσωση και ανάδειξη της ναυτοσύνης του Πλωμαρίου και του Αιγαίου, ακολούθησε η διαπίστωση για το κοινό ενδιαφέρον και μεράκι του Συλλόγου με την Αποσταγματοποιία Πλωμαρίου Ισιδώρου Αρβανίτη. Η διαπίστωση αυτή ήταν και θα είναι καθοριστική στην ιστορία του υιοθετημένου παραδοσιακού καϊκιού, καθώς με την ευγενή συμπαράσταση και συνεργασία με την εν λόγω εταιρεία, διευκολύνονται οι προσπάθειες για τη διάσωση και ανάδειξη της ξυλοναυπηγικής τέχνης, αρχής γενομένης στη συντήρηση του τρεχαντηριού, που πραγματοποιήθηκε στη στο καρνάγιο του Μιχάλη στη Σκάλα Λουτρών.

To top