Ένα ταξίδι με έντονο ιστορικό και συναισθηματικό φορτίο πραγματοποίησε ο Σύλλογος Περγαμηνών Λέσβου «Ο Άγιος Αντίπας», οργανώνοντας τριήμερη επίσκεψη στην Πέργαμο και στα γύρω χωριά, από τις 11 έως τις 13 Σεπτεμβρίου.

Η εκδρομή ξεπέρασε τον χαρακτήρα μιας απλής περιήγησης και εξελίχθηκε, για πολλά από τα μέλη και τους φίλους του Συλλόγου, σε προσκύνημα στη γη των προγόνων τους.

Με οδηγό την έκδοση «Περγαμηνά» του αείμνηστου Γιώργου Ν. Τσολίσου, οι συμμετέχοντες περιηγήθηκαν σε συνοικίες της Περγάμου, σε ό,τι έχει απομείνει από εκκλησιαστικά μνημεία και σε χώρους που συνδέονται με τη ζωή της ελληνικής κοινότητας πριν από τον ξεριζωμό.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή για όσους κατάφεραν να εντοπίσουν, 104 χρόνια μετά, τα σπίτια των οικογενειών τους. Σπίτια που εγκαταλείφθηκαν το 1922, όταν οι κάτοικοί τους πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς προς τη Μυτιλήνη, τη Λέσβο και άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης επισκέψεις στην Ακρόπολη και το Ασκληπιείο της Περγάμου, καθώς και σε χωριά και περιοχές της ευρύτερης περιοχής, όπως το Κλισέκιόϊ, σημερινό Ζεϊτίνταγ, το Τσανταρλί, το Ατζανός, σημερινό Μπαντεμλί, το Δικελί, το Κινίκι, το Σόμα και τους Σααντζήδες.

Ξεχωριστή στιγμή της επίσκεψης αποτέλεσε και το δείπνο που παρέθεσε το Επιμελητήριο της Περγάμου στους συμμετέχοντες, ύστερα από πρωτοβουλία του πρώην δημάρχου της πόλης Σεφά Τασκίν, ο οποίος κατάγεται από οικογένεια ανταλλάξιμων από τη Λέσβο.

Το δείπνο πραγματοποιήθηκε σε ανακαινισμένο ρωμαίικο χάνι στο κέντρο της Περγάμου, ένα ακόμη κτίσμα που λειτουργεί ως ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν της πόλης.

Για τα μέλη του Συλλόγου, το ταξίδι αυτό δεν ήταν απλώς μια επίσκεψη μνήμης. Ήταν μια επιστροφή στις ρίζες, μια συνάντηση με τόπους, σπίτια και διαδρομές που εξακολουθούν να κρατούν ζωντανή την ιστορία των Περγαμηνών της Λέσβου.