Επίσημη και αναλυτική ενημέρωση για το προβλεπόμενο πρωτόκολλο σε περίπτωση εφαρμογής εμβολιασμού κατά του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο ζητά ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα, με έγγραφο που απέστειλε στις αρμόδιες αρχές στις 25 Αυγούστου 2026.

Ο Φορέας τονίζει ότι, με δεδομένη τη συνέχιση της επιζωοτίας στη Λέσβο και τις σοβαρές επιπτώσεις που ήδη υφίστανται οι κτηνοτρόφοι, οι παραγωγικές μονάδες και συνολικά η τοπική οικονομία, ζητά να γνωστοποιηθεί εγγράφως το πλήρες θεσμικό, επιστημονικό και επιχειρησιακό πλαίσιο που προβλέπεται για την εξέταση ή, εφόσον αποφασιστεί, την εφαρμογή εμβολιασμού.

Αναλυτικά το αίτημα του Παλλεσβιακού Φορέα προς τις αρμόδιες αρχές:

Με δεδομένη τη συνεχιζόμενη εξέλιξη της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού στην Π.Ε. Λέσβου, την επικαιροποίηση των επίσημων επιδημιολογικών στοιχείων και τις σοβαρές επιπτώσεις που υφίστανται ολόκληρος ο πρωτογενής και αγροδιατροφικός τομέας του νησιού, παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε εγγράφως το πλήρες θεσμικό, επιστημονικό και επιχειρησιακό πρωτόκολλο που προβλέπεται για την εξέταση και, εφόσον αποφασιστεί, την εφαρμογή εμβολιασμού κατά του νοσήματος.

Το αίτημά μας δεν προδικάζει την επιστημονική απόφαση υπέρ ή κατά του εμβολιασμού. Σκοπός μας είναι να υπάρξει πλήρης, έγκυρη και επίσημη ενημέρωση για τις διαθέσιμες επιλογές, τις αρμοδιότητες κάθε διοικητικού επιπέδου και τις ενέργειες που οφείλουν να προηγηθούν μιας τόσο κρίσιμης απόφασης, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/429, τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687, τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2023/361, όπως ισχύουν, το εθνικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και τις ισχύουσες εκτελεστικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό, παρακαλούμε να μας απαντήσετε συγκεκριμένα στα ακόλουθα:

1. Θεσμική διαδικασία και αρμόδια όργανα

Ποια είναι η προβλεπόμενη αλληλουχία ενεργειών σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και, ειδικότερα, ποιο όργανο εισηγείται, ποιο αποφασίζει και ποιο αναλαμβάνει την επιχειρησιακή εφαρμογή ενός προγράμματος έκτακτου εμβολιασμού;

• Σε περιφερειακό επίπεδο, από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής Π.Ε. Λέσβου και το Τοπικό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.
• Σε εθνικό επίπεδο, από τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής, το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων, το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς και την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ.
• Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη DG SANTE, το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς, την EUVET και τους λοιπούς αρμόδιους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.

2. Επιστημονική αξιολόγηση της επιλογής του εμβολιασμού

Έχει εκπονηθεί επικαιροποιημένη επιστημονική αξιολόγηση κινδύνου για τη Λέσβο και εξετάζεται επισήμως ο εμβολιασμός ως συμπληρωματικό μέτρο ελέγχου της επιζωοτίας; Ποια επιδημιολογικά κριτήρια ή όρια ενεργοποιούν την επιλογή κατασταλτικού εμβολιασμού, με μεταγενέστερη θανάτωση των εμβολιασμένων ζώων, ή προστατευτικού εμβολιασμού, με διατήρηση των εμβολιασμένων ζώων στην παραγωγή;

Παρακαλούμε, επίσης, να μας κοινοποιηθούν οι σχετικές εισηγήσεις της Εθνικής Ομάδας Ειδικών, του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων και της EUVET για τη Λέσβο, στον βαθμό που αυτές είναι διαθέσιμες.

3. Ταυτοποίηση του κατάλληλου εμβολίου

Δεδομένου ότι στη Λέσβο έχει ταυτοποιηθεί ο ορότυπος SAT1, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε:

• Εάν έχει ολοκληρωθεί η γενετική και αντιγονική ταυτοποίηση του κυκλοφορούντος στελέχους.
• Εάν έχει πραγματοποιηθεί επίσημη δοκιμή αντιγονικής αντιστοίχισης με διαθέσιμα εμβολιακά στελέχη.
• Ποιο εμβολιακό στέλεχος θεωρείται επιστημονικά κατάλληλο.
• Ποια είναι η απαιτούμενη ισχύς, η προβλεπόμενη διάρκεια ανοσίας και το σχήμα αρχικού και επαναληπτικού εμβολιασμού.
• Ποιο εργαστήριο ή ευρωπαϊκό κέντρο έχει πιστοποιήσει την καταλληλότητα του προτεινόμενου εμβολίου.

4. Διαθεσιμότητα και προμήθεια εμβολίων

Υπάρχουν σήμερα διαθέσιμες και επαρκείς δόσεις κατάλληλου εμβολίου στην Ενωσιακή Τράπεζα Αντιγόνων ή σε άλλη εγκεκριμένη ευρωπαϊκή ή εθνική τράπεζα;

Έχει υποβάλει ή προτίθεται να υποβάλει η Ελλάδα επίσημο αίτημα ενεργοποίησης της Ενωσιακής Τράπεζας Αντιγόνων; Ποια είναι η απαιτούμενη διαδικασία και ποιο ο εκτιμώμενος χρόνος από την υποβολή του αιτήματος μέχρι την παράδοση και την έναρξη εφαρμογής του εμβολίου;

5. Επιχειρησιακό σχέδιο εφαρμογής

Σε περίπτωση λήψης σχετικής απόφασης, υπάρχει καταρτισμένο σχέδιο στο οποίο να καθορίζονται:

• Οι γεωγραφικές ζώνες και οι κατηγορίες ζώων που θα εμβολιαστούν.
• Η σειρά προτεραιότητας ανά είδος, ηλικία και επίπεδο κινδύνου.
• Ο απαιτούμενος αριθμός δόσεων και το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
• Η στελέχωση των συνεργείων εμβολιασμού και η κτηνιατρική εποπτεία.
• Η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας και η ασφαλής διακίνηση του εμβολίου.
• Η ατομική καταγραφή και ιχνηλασιμότητα των εμβολιασμένων ζώων.
• Η διαχείριση χρησιμοποιημένων υλικών και η εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας μεταξύ των εκμεταλλεύσεων.

6. Κτηνιατρική και εργαστηριακή υποστήριξη

Ποια πρόσθετη κτηνιατρική ενίσχυση προβλέπεται για τη Λέσβο, τόσο για την εφαρμογή ενδεχόμενου εμβολιασμού όσο και για τη συνέχιση της επιδημιολογικής επιτήρησης;

• Αποστολή πρόσθετων κρατικών κτηνιάτρων.
• Συγκρότηση κινητών κτηνιατρικών συνεργείων.
• Αξιοποίηση ιδιωτών κτηνιάτρων υπό την εποπτεία της αρμόδιας αρχής.
• Ενίσχυση του εργαστηριακού δυναμικού και μείωση του χρόνου έκδοσης αποτελεσμάτων.
• Συνεχής τεχνική υποστήριξη από το Εθνικό και το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς.

7. Επιτήρηση μετά τον εμβολιασμό

Ποιο πρόγραμμα κλινικής, ορολογικής και εργαστηριακής επιτήρησης θα εφαρμοστεί μετά τον εμβολιασμό; Ποια διαγνωστική στρατηγική θα χρησιμοποιηθεί για τη διάκριση μολυσμένων από εμβολιασμένα ζώα, μέσω ελέγχων για αντισώματα έναντι μη δομικών πρωτεϊνών του ιού και άλλων κατάλληλων μεθόδων;

8. Συνέπειες για τα ζώα, την παραγωγή και το εμπόριο

Παρακαλούμε να αποσαφηνιστεί εγγράφως:

• Εάν τα εμβολιασμένα ζώα θα παραμείνουν στην παραγωγή ή θα οδηγηθούν υποχρεωτικά σε θανάτωση.
• Ποιο θα είναι το καθεστώς μετακίνησης και εμπορίας ζώων.
• Ποιες συνέπειες θα υπάρξουν για την πώληση, επεξεργασία και διάθεση γάλακτος, κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων.
• Ποιο καθεστώς θα ισχύει για τις ενδοενωσιακές συναλλαγές και τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες.
• Ποια ειδική μέριμνα προβλέπεται για τα προϊόντα ΠΟΠ της Λέσβου.

9. Υγειονομικό καθεστώς και διάρκεια περιορισμών

Ποιες θα είναι οι συνέπειες κάθε εναλλακτικής στρατηγικής για την αποκατάσταση του καθεστώτος απαλλαγής από τον αφθώδη πυρετό και ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα άρσης των περιορισμών;

• Στρατηγική χωρίς εμβολιασμό.
• Εμβολιασμός και μεταγενέστερη θανάτωση των εμβολιασμένων ζώων.
• Εμβολιασμός και διατήρηση των εμβολιασμένων ζώων στην παραγωγή.

10. Οικονομική κάλυψη και αποζημιώσεις

Σε περίπτωση εφαρμογής εμβολιασμού, ποιος φορέας αναλαμβάνει το κόστος προμήθειας, μεταφοράς, εφαρμογής, εργαστηριακής επιτήρησης και πρόσθετης κτηνιατρικής στελέχωσης; Ποιο καθεστώς αποζημιώσεων προβλέπεται για:

• Ζώα που ενδέχεται να θανατωθούν μετά τον εμβολιασμό.
• Απώλεια εισοδήματος και περιορισμό ή αναστολή της παραγωγής.
• Γάλα και λοιπά προϊόντα που δεν θα μπορούν να διατεθούν.
• Πρόσθετες δαπάνες βιοασφάλειας των εκμεταλλεύσεων.

Λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης και της ανάγκης έγκαιρου σχεδιασμού, παρακαλούμε:

• Να μας αποσταλεί το επίσημο πρωτόκολλο ή ο επιχειρησιακός οδικός χάρτης που προβλέπεται από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
• Να μας γνωστοποιηθεί εάν η επιλογή του εμβολιασμού βρίσκεται ήδη υπό επίσημη εξέταση.
• Να οριστεί συγκεκριμένος υπηρεσιακός σύνδεσμος για την ενημέρωση της Περιφέρειας και των θεσμικών εκπροσώπων του πρωτογενούς τομέα.
• Να προγραμματιστεί άμεσα ειδική τηλεδιάσκεψη με τη συμμετοχή της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Π.Ε. Λέσβου και του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα.

Παρακαλούμε για την έγγραφη απάντησή σας εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών, καθώς οποιαδήποτε σχετική απόφαση απαιτεί έγκαιρη επιστημονική προετοιμασία, επαρκή κτηνιατρική στελέχωση και σαφή ενημέρωση των παραγωγών.

Η Λέσβος χρειάζεται ένα ενιαίο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και απολύτως εφαρμόσιμο σχέδιο. Δεν ζητούμε αποσπασματικές πληροφορίες ούτε προκαταλαμβάνουμε τις αποφάσεις των αρμόδιων επιστημονικών οργάνων. Ζητούμε να γνωρίζουμε εγκαίρως ποιο είναι το επίσημο σχέδιο της Πολιτείας και ποια ακριβώς διαδικασία θα ακολουθηθεί, εφόσον η επιδημιολογική εξέλιξη καταστήσει αναγκαία την ενεργοποίηση του εμβολιασμού.

Αίτημα πρωτοκόλλησης: Παρακαλούμε όπως το παρόν έγγραφο πρωτοκολληθεί αρμοδίως και μας γνωστοποιηθούν, με απαντητικό μήνυμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@pallesviakosforeas.gr, ο αριθμός πρωτοκόλλου, η ημερομηνία καταχώρισης και η υπηρεσία στην οποία χρεώθηκε προς ενέργεια. Σε περίπτωση διαβίβασής του σε άλλη αρμόδια ή συναρμόδια υπηρεσία, παρακαλούμε να μας κοινοποιηθεί το σχετικό διαβιβαστικό έγγραφο, καθώς και τα στοιχεία της υπηρεσίας που ανέλαβε την εξέταση και απάντηση επί του αιτήματός μας.