«ΧΥΤΑ Λέσβου: Θάβουν τα θανατωμένα ζώα για τον αφθώδη με ελάχιστο χώμα και ασβέστη χωρίς απολύμανση»,  αναφέρει ρεπορτάζ του in.gr  με αυτοψία στο χώρο όπου εδώ και μήνες γίνεται η ταφή των θανατωμένων ζώων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα η αυτοψία έγινε  στις 24 Ιουλίου και αντίκρυσαν  στοιβαγμένα νεκρά ζώα  ενώ αναδυόταν ανυπόφορη δυσωδία. Αυτοψία πραγματοποίησε σήμερα στον ΧΥΤΑ Λέσβου ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης.

Σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα του in.gr «στις 24 Ιουλίου 2026 στις 09.00, στη Λέσβο επικρατούσε σχετική άπνοια. Οι λάκκοι όπου θάβονται μαζικά πρόβατα, μοσχάρια και χοίροι από εκτροφές που βγαίνουν θετικές στον αφθώδη πυρετό, δεν ανέδιδαν ακόμα την ανυπόφορη δυσωδία που θα σηκωνόταν στο πρώτο ελαφρύ φύσημα του ανέμου, μία ώρα αργότερα.

Από την είσοδο μας ακόμα στον ΧΥΤΑ Λέσβου ακούμε πως ο ειδικός χώρος, όπου έχει αποφασιστεί να θάβονται τα ζώα από εκτροφές που βρίσκονται θετικές στον εξαιρετικά μεταδοτικό ιό, όταν δ υπάρχει εναλλακτική λύση, θα δεχόταν εκείνη την ημέρα ζώα από 4 διαφορετικές θετικές εκτροφές.

Αυτοψία του in.gr στο σημείο όπου θάβονται τα ζώα

Οι διάφορες δικλείδες ασφαλείας που προβλέπονται έστω και σε αυτό το πρόχειρο πρωτόκολλο ταφής, που σημειωτέον έχει εκτάκτως ενεργοποιηθεί από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων λόγω της επέλασης των επιζωοτιών τα τελευταία δύο χρόνια στη χώρα μας, φαίνεται πως δεν τηρούνται ούτε αυτές.

Στις 09.30 της 24ης Ιουλίου, ο εργολάβος-χειριστής του μηχανήματος που τρυπάει το έδαφος στο σημείο που έχει επιλεχθεί για τις ταφές των ζώων, προσπαθεί σκληρά για να πιάσει τα – τουλάχιστον – 4 μέτρα βάθος όπου πρέπει να θάβονται βάσει πρωτοκόλλου τα ζώα.

Πίσω του, ο χειριστής άλλου μηχανήματος μεταφέρει από τα bins (οι κάδοι όπου στοιβάζονται προσωρινά τα θανατωμένα ζώα μέχρι να πέσουν στον λάκκο) και προσπαθεί να διαχειριστεί και να φέρει πιο κοντά στον εκσκαφέα τα εκατοντάδες θανατωμένα πρόβατα που πρέπει να ταφούν.

Η δυσωδία πάνω από τον λάκκο είναι ανυπόφορη, τρυπάει τα ρουθούνια, δημιουργεί τάσεις φυγής.

Ο γεωλόγος πάντως  που είχε συντάξει για λογαριασμό του ΧΥΤΑ Λέσβου την έκθεση για την εύρεση κατάλληλου χώρου για την ταφή των ζώων μέσα στον ΧΥΤΑ ήταν ξεκάθαρος στην γνωμάτευση του: το έδαφος στον μόνο διαθέσιμο χώρο είναι βραχώδες, θα είναι δύσκολο να γίνουν εδώ οι ταφές.

Όμως,  η κατακραυγή που προκαλέσαν οι αποτρόπαιες εικόνες από τις μαζικές και ανεξέλεγκτες ταφές στους χώρους γύρω από τις εκτροφές  οι οποίες έφεραν και την παρέμβαση της εισαγγελέως Λέσβου, έκαναν τον ΧΥΤΑ να φαίνεται μια πιο «βελούδινη» λύση σε σχέση με τις επικίνδυνες ταφές στην ύπαιθρο, όπου λόγω του βραχώδους εδάφους του νησιού, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέλη των ενταφιασμένων ζώων είχαν φτάσει να ξεπροβάλλουν από το έδαφος.

Παρόλα αυτά κατά τον Αθανάσιο Στασινάκη, καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Διευθυντή στο Εργαστήριο Ποιότητας Υδάτων και Αέρα, ο υδροφόρος ορίζοντας απειλείται εξίσου από τη μαζική ταφή στον ΧΥΤΑ, η οποία γίνεται με τρόπο fast track και χωρίς να έχουν προβλεφθεί μια σειρά από μέτρα ασφάλειας.

Αυτά που αντικρίσαμε πάντως στη μισή ώρα που παραμείναμε στο πεδίο, μαρτυρούν την απουσία των προβλεπόμενων μέτρων: απουσία κτηνιάτρου της κτηνιατρικής υπηρεσίας που να επιτηρεί τη διαδικασία μέχρι αυτή να τελειώσει (στον χώρο με τα εκατοντάδες πρόβατα υπήρχαν μόνο δύο χειριστές μηχανημάτων), απουσία απολύμανσης και ψεκασμού πάνω από τον λάκκο όπου έπεφταν τα πρόβατα, ελάχιστη χρήση ασβέστη σε σχέση με τον όγκο των προβάτων που ο χειριστής του μηχανήματος προσπαθούσε να θαφτούν.

Ο γεωλόγος πάντως  που είχε συντάξει για λογαριασμό του ΧΥΤΑ Λέσβου την έκθεση για την εύρεση κατάλληλου χώρου για την ταφή των ζώων μέσα στον ΧΥΤΑ ήταν ξεκάθαρος στην γνωμάτευση του: το έδαφος στον μόνο διαθέσιμο χώρο είναι βραχώδες, θα είναι δύσκολο να γίνουν εδώ οι ταφές.

Τα δε νεκρά πρόβατα έπεφταν σε μια προηγούμενη στρώση προβάτων, προϋπάρχουσας ταφής.

Όσο για το χώμα που πρέπει να πέφτει άφθονο πάνω από τις ταφές, έτσι ώστε να στεγανοποιούνται οι τελευταίες, δεν υπήρχε στον χώρο. Ο ασβέστης υπήρχε σε 2-3 μικρά τσουβάλια λίγο πιο μακριά από τους λάκκους.

Όσα βουναλάκια μαρτυρούσαν πως σε εκείνο το σημείο υπήρχε ταφή ζώων, σχηματίζονταν από μικρές και μεγαλύτερες πέτρες και όχι από χώμα όπως πρέπει.

Πρόκειται για τις ίδιες πέτρες που μεγάλο κόπο διαπερνά το μηχάνημα του εργολάβου που έχει αναλάβει αυτό το δύσκολο έργο, με εντολή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

Οι πέτρες βέβαια αφήνουν κενά, με αποτέλεσμα η ταφή να μην είναι στεγανοποιημένη.

Και όλα αυτά σε έναν ΧΥΤΑ που έχει ήδη φτάσει τα όρια του και σε 9 μήνες δεν θα μπορεί να δεχτεί άλλα σκουπίδια.

Αυτό που αναμένεται, είναι να επεκταθεί για μερικά χρόνια ακόμα (5 με 6) το κύτταρο του ΧΥΤΑ με χρηματοδότηση που όμως θα πρέπει να έρθει αναγκαστικά από το κράτος, δεδομένου ότι η Ε.Ε θεωρεί τους ΧΥΤΑ πολύ ξεπερασμένη ιστορία και περιβαλλοντικά ακατάλληλη.

Την προτελευταία εβδομάδα του Ιουλίου, τέσσερις μήνες μετά το πρώτο κρούσμα, καταγραφόταν αναζωπύρωση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο. Σε εστίες που υποτίθεται πως είχαν ελεγχθεί (Πελόπη, Μανταμάδος) ο ιός ανευρισκόταν εκ νέου στον επανέλεγχο της κτηνιατρικής υπηρεσίας.